آیا تا به حال متوجه شده اید که وقتی خورشید به صورت شما می تابد چقدر احساس متفاوتی دارید؟ و یا وقتی هوا بارانی و دلگیر است چطور؟ آن وقت چه احساسی دارید؟ خلق و خوی همه می تواند تحت تاثیر آب و هوا باشد. آب هوا می تواند تعیین کند که چه بپوشیم، چه زمانی سفر کنیم و چه فعالیت هایی را برای انجام انتخاب کنیم. اما زمانی که فصول تغییر می کند و تغییرات طولانی مدت در آب و هوا، دما و طول روز ایجاد می کند، برخی افراد به روش های دیگری تحت تأثیر قرار می گیرند. تغییرات فصلی می تواند بر احساسات و رفاه تأثیر بگذارد. اگر متوجه شدید که بسته به فصل احساس کاملاً متفاوتی دارید، ممکن است به یک بیماری روانی به نام اختلال افسردگی فصلی مبتلا شده باشید.
منظور از اختلال افسردگی فصلی چیست؟
اختلال افسردگی فصلی یا SAD نوعی افسردگی است که در زمان های خاصی از سال ظاهر می شود. این افسردگی معمولاً در پاییز زمانی که روزها کوتاهتر می شوند شروع می شود و تا زمستان ادامه می یابد. نکته حائز اهمیت این است که افسردگی فصلی فقط در ماه های سرد سال اتفاق نمی افتد، نوع کمتر شایع افسردگی فصلی افراد را در ماه های تابستان تحت تاثیر قرار می دهد و معمولا در بهار شروع می شود.
ابتلا به این نوع افسردگی دلیل مشخصی ندارد اما تصور می شود که افسردگی فصلی در زمستان ممکن است به دلیل کمبود نور خورشید ایجاد شود. دیگر دلیل ابتلا به این افسردگی ژنتیک و سابثه خانوادگی است به طوریکه 13 تا 17 درصد از افرادی که به SAD مبتلا میشوند، یکی از اعضای خانوادهشان به این اختلال مبتلا است.
نشانه های افسردگی فصلی
افسردگی فصلی عموما دارای نشانه هایی است که می توان با بروز آن ها از داشتن این افسردگی آگاه شد. نشانه های افسردگی فصلی
عموما شامل موارد زیر می شود:
- احساس خستگی، خوابالودگی، کسلی داشتن، یا در خواب راحت شبانه به مشکل برخوردن.
- انجام کارهای روزانه سخت شدن.
- تغییر اشتها مانند پرخوری و یا کم خوری و یا هوس بیشتر برای غذاهای شیرین و نشاسته ای
- اضافه وزن و یا کمپود ورن
- داشتن احساس غمگینی، گناه و ناراحتی
- احساس ناامیدی داشتن
- تحریک پذیر شدن نسبت به عواطف
- اجتناب کردن از افراد یا فعالیت هایی که قبلاً از آنها لذت برده می شد
- احساس تنش و استرس داشتن
- کم شدن علاقه به رابطه جنسی و دیگر تماس های فیزیکی
توصیه می شود اگر به نظر می رسد که برخی از این احساسات هر سال اتفاق می افتد و تأثیر واقعی بر زندگی شما می گذارد و در فصول خاصی بهبود می یابد، به بهترین کلینیک روانشناسی مراجعه کنید.
باید آگاه باشید که در این راستا بسیار مهم است که بدون مشورت با بهترین روانشناس خود را افسرده بدانید زیرا ممکن است دلایل دیگری برای این علائم وجود داشته باشد. و حتی اگر معلوم شود که افسردگی است، ممکن است افسردگی فصلی نباشد.
افسردگی فصلی بیشتر چه کسانی را تحت تاثیر قرار می دهد؟
حدود 2 تا 3 درصد از افراد در طول زندگی خود افسردگی را تجربه می کنند. 15 درصد دیگر شکل خفیف تری از افسردگی را تجربه میکنند که باعث میشود فقط کمی افسرده شوند، اما همچنان میتوانند زندگی خود را بدون اختلالات عمده زندگی کنند. افراد مبتلا به اختلال افسردگی فصلی حدود 10 درصد از کل موارد افسردگی را تشکیل می دهند. گروهی از افراد هستند که در معرض خطر ابتلا به اختلال افسردگی فصلی هستند که شامل موارد زیر می شوند:
درمان افسردگی فصلی
اگر فکر می کنید ممکن است اختلال عاطفی فصلی داشته باشید، با بهترین روانشناس صحبت کنید. پزشک میتواند به رد هر دلیل دیگری برای علائم شما مانند مشکلات تیروئید یا انواع دیگر افسردگی کمک کند.
برخی از رایج ترین درمان افسردگی عبارتند از:
نور درمانی
برای افراد مبتلا به اختلال عاطفی فصلی موثر است. این شامل نشستن در نزدیکی نوع خاصی از نور برای حدود نیم ساعت در روز است. نور مصنوعی شدید باعث تغییر شیمیایی در مغز می شود که خلق و خو را بهبود می بخشد و به تسکین علائم کمک می کند. نور درمانی نباید بدون مشورت با پزشک انجام شود زیرا این درمان عوارض جانبی دارد. 60 تا 80 درصد از افراد مبتلا به افسردگی فصلی با نور درمانی تسکین قابل توجهی پیدا می کنند.
دارو درمانی
دارو می تواند برای درمان انواع افسردگی، از جمله افسردگی فصلی مفید باشد. انواع مختلف داروها به روش های مختلف عمل می کنند. با روانپزشک خود صحبت کنید تا بفهمید چه دارو برای شما مناسب است و چگونه باید از آن استفاده کنید.
مشاوره
انجام مشاوره با رویکردی به نام درمان شناختی رفتاری، برای افسردگی موثر است. یک روانشناس که از این رویکرد استفاده می کند می تواند مهارت هایی را به شما آموزش دهد تا به تغییر دیدگاه شما نسبت به دنیای اطراف کمک کند. آنها این کار را با آموزش شما برای شکستن الگوهای منفی افسردگی از جمله افکار و اعمالی که می توانند افسردگی را ادامه دهند انجام می دهند.این روش درمانی ممکن است در کنار سایر درمان ها مانند نور درمانی یا دارو استفاده شود.
خودیاری
این روش می تواند به شما کمک کند احساس بهتری داشته باشید. نشان داده شده است که ورزش منظم، رژیم غذایی سالم، عادات خواب خوب، ارتباط با دیگران، تکنیک های تفکر متعادل و مدیریت و درمان استرس، همگی علائم افسردگی را کاهش می دهند. اگر فقط تغییرات خفیفی در خلق و خوی خود داشته باشید که از الگوی فصلی پیروی می کنند، این راهکار های درمانی مفید هستند.
اگرچه درمان های جایگزین زیادی برای افسردگی وجود دارد، اما شواهد کمتری وجود دارد که نشان دهد آنها واقعاً مؤثر هستند. برخی از افراد متوجه می شوند که برخی از داروهای گیاهی به علائم خفیف افسردگی آنها مانند مواردی که با افسردگی فصلی تجربه کرده اند کمک می کند. به یاد داشته باشید که حتی داروهای گیاهی نیز می توانند عوارض جانبی داشته باشند و ممکن است با سایر داروها تداخل داشته باشند. دوزها نیز بسته به برندی که استفاده می کنید می تواند متفاوت باشد، از این رو در مورد خطرات و مزایای درمان های گیاهی یا سایر درمان های جایگزین با پزشک خود صحبت کنید و مطمئن شوید که آنها از تمام درمان های مختلفی که در حال تلاش هستید مطلع هستند.
نکاتی برای کاهش علائم افسردگی فصلی در زمستان
- در طول روز زمان بیشتری را در فضای باز بگذرانید
- درمان خانگی افسردگی
- سعی کنید فضاهایی را که در آن زمان می گذرانید طوری باشد تا قرار گرفتن در معرض نور خورشید را به حداکثر برسانید
- پرده ها را در طول روز باز نگه دارید
- شاخه های درخت یا پرچین هایی را که ممکن است مانع از ورود نور به خانه شما شوند، کوتاه کنید
- اثاثیه را طوری جابجا کنید که نزدیک پنجره بنشینید یا اگر در داخل خانه ورزش می کنید، وسایل ورزشی خود را کنار پنجره قرار دهید.
- نورگیر نصب کنید و لامپ ها را اضافه کنید
- ترجیحاً قبل از بروز علائم افسردگی فصلی، فعالیت بدنی را در سبک زندگی خود بگنجانید. فعالیت بدنی استرس را از بین می برد، انرژی ایجاد می کند و سلامت جسمی و روحی و انعطاف پذیری شما را افزایش می دهد.
- پیاده روی کنید
- سعی کنید در برابر خوردن کربوهیدرات و هوس خواب ناشی از افسردگی مقاومت کنید.